2026 წლის 5-6 ნოემბერს საქართველოს უნივერსიტეტმა საერთაშორისო სამუშაო შეხვედრას — „ერთიანი ჯანმრთელობის ქსელების გაძლიერება: საქართველოსა და ევროპის ერთიანი ჯანმრთელობის სექტორებს შორის სტრატეგიული თანამშრომლობის განვითარება“ — უმასპინძლა. ღონისძიებამ ქართველი და ევროპელი მეცნიერები, კლინიცისტები, ეპიდემიოლოგები, ვეტერინარები და გარემოს მიკრობიოლოგიის სპეციალისტები გააერთიანა. მისი მიზანი იყო საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის, ცხოველთა ჯანმრთელობის, სურსათის უვნებლობისა და გარემოს ჯანმრთელობის მიმართულებებით სექტორთაშორისი თანამშრომლობის გაძლიერება, გამოცდილების გაზიარება და საერთაშორისო კვლევითი პარტნიორობის განვითარება.
შეხვედრის ერთ-ერთი მთავარი სტუმარი იყო დოქტორი არიენ ვან დერ გისენი (Dr. Arjen van der Giessen) — ევროპის ერთიანი ჯანმრთელობის ასოციაციის (EOHA) პრეზიდენტი და ნიდერლანდების საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისა და გარემოს დაცვის ეროვნული ინსტიტუტის (RIVM) ზოონოზებისა და გარემოს მიკრობიოლოგიის ცენტრის ხელმძღვანელი. ღონისძიებაში მონაწილეობდნენ ასევე საქართველოს უნივერსიტეტის, დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრის, სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრისა და სხვა ორგანიზაციების წარმომადგენლები. შეხვედრის ადგილობრივი კოორდინატორი საქართველოს უნივერსიტეტი იყო.
„ერთიანი ჯანმრთელობა“ (One Health) ინტეგრირებული მიდგომაა, რომელიც აღიარებს ადამიანების, ცხოველების, მცენარეებისა და გარემოს ჯანმრთელობის ურთიერთდამოკიდებულებას. ამ პრინციპის თანახმად, ისეთი გამოწვევების ეფექტიანი მართვა, როგორიცაა ინფექციური დაავადებების გავრცელება, ზოონოზები, ანტიმიკრობული რეზისტენტობა და სურსათის უვნებლობა, სხვადასხვა სფეროს სპეციალისტების კოორდინირებულ მუშაობასა და ერთობლივ სამეცნიერო ძალისხმევას საჭიროებს.
სამუშაო შეხვედრის ფარგლებში მონაწილეებმა განიხილეს გლობალური და რეგიონული გამოწვევები, დაავადებათა ზედამხედველობისა და ადრეული გაფრთხილების სისტემები, გენომური ზედამხედველობა, ანტიმიკრობული რეზისტენტობა, სურსათის უვნებლობის პოლიტიკა და სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო კვლევები. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო სამეცნიერო მონაცემების გაზიარებას, მოლეკულური დიაგნოსტიკის მეთოდების ჰარმონიზაციას, კვლევების პრაქტიკაში გამოყენებასა და საერთაშორისო პარტნიორობის შესაძლებლობებს. პირველ დღეს გაიმართა ექსპერტთა მოხსენებები და მრგვალი მაგიდის დისკუსია, ხოლო მეორე დღე დაეთმო „ერთიანი ჯანმრთელობის“ მიდგომის სახელმწიფო პოლიტიკასა და სამეცნიერო კვლევებში ინტეგრირებას და მისი პრაქტიკაში დანერგვის შესაძლებლობებს.
ღონისძიების გაგრძელების ფარგლებში, სამედიცინო და სამეცნიერო პლატფორმა MedScriptum-მა დოქტორ არიენ ვან დერ გისენთან ინტერვიუ გამოაქვეყნა, რომელშიც EOHA-ს პრეზიდენტმა „ერთიანი ჯანმრთელობის“ პრაქტიკული მნიშვნელობა და ამ მიმართულებით ევროპული გამოცდილება მიმოიხილა. მისი განმარტებით, ადამიანების, ცხოველებისა და გარემოს ჯანმრთელობას შორის არსებული კავშირები გლობალური ცვლილებების, მათ შორის კლიმატის ცვლილების, ბიომრავალფეროვნების შემცირების, დაბინძურებისა და სურსათის წარმოების სისტემების ტრანსფორმაციის ფონზე სულ უფრო მოწყვლადი ხდება. შესაბამისად, თანამედროვე გამოწვევებზე რეაგირება მხოლოდ ერთი სექტორის ფარგლებში ვერ განხორციელდება და აუცილებელია სხვადასხვა უწყებისა და პროფესიული ჯგუფის კოორდინირებული მოქმედება.
ინტერვიუში განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო ზოონოზური ინფექციების ადრეულ გამოვლენას. დოქტორ ვან დერ გისენის თქმით, ნიდერლანდებში მოქმედებს ეროვნული ზოონოზების მოდელი, რომლის ფარგლებშიც საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისა და ვეტერინარიის სპეციალისტები რეგულარულად იკრიბებიან და შესაძლო საფრთხეების ადრეულ ნიშნებს აფასებენ. ამგვარი თანამშრომლობა ხელს უწყობს სხვადასხვა სექტორში გამოვლენილი მონაცემების დროულ დაკავშირებას და ისეთი შემთხვევების დროულ იდენტიფიცირებას, როდესაც ინფექცია შესაძლოა ერთდროულად ცხოველებსა და ადამიანებს შეეხოს.
ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიმართულება გენომური ეპიდზედამხედველობაა. სრული გენომური სექვენირებისა და თანამედროვე გამოთვლითი მეთოდების გამოყენებით შესაძლებელია ადამიანების, ცხოველების, სურსათისა და გარემოს ნიმუშებიდან მიღებული მონაცემების შედარება, ინფექციის გავრცელების ფარული ჯაჭვების გამოვლენა და პოტენციური ზოონოზური რისკების ადრეულ ეტაპზე იდენტიფიცირება. ინტერვიუში ასევე განხილული იყო ანტიმიკრობული რეზისტენტობა, როგორც „ერთიანი ჯანმრთელობის“ მიდგომის აუცილებლობის ერთ-ერთი ყველაზე თვალსაჩინო მაგალითი. რეზისტენტული მიკროორგანიზმები და მათი გენები გარემოში, ცხოველებსა და ადამიანებში ვრცელდება, რის გამოც ანტიმიკრობული პრეპარატების გამოყენების პოლიტიკა სხვადასხვა სექტორში შეთანხმებულ მიდგომას საჭიროებს.
დოქტორ ვან დერ გისენის შეფასებით, საქართველოს მნიშვნელოვანი პოტენციალი აქვს ევროპულ და საერთაშორისო „ერთიანი ჯანმრთელობის“ ქსელებთან თანამშრომლობის გასაძლიერებლად. მან ხაზი გაუსვა როგორც პიროვნული, ისე ინსტიტუციური პარტნიორობის მნიშვნელობას და გამოყო სამი ძირითადი პირობა: მჭიდრო კომუნიკაცია, სამეცნიერო მონაცემების გამჭვირვალობა და დიაგნოსტიკური პროტოკოლებისა და ზედამხედველობის სისტემების ჰარმონიზაცია. ინტერვიუში ასევე აღინიშნა ქართული ორგანიზაციების, მათ შორის საქართველოს ერთიანი ჯანმრთელობის ინსტიტუტის (OHI), საერთაშორისო თანამშრომლობაში მონაწილეობა.
საქართველოს უნივერსიტეტში გამართული სამუშაო შეხვედრა და მასთან დაკავშირებული საერთაშორისო დისკუსია ხელს უწყობს საქართველოსა და ევროპელ მკვლევრებს შორის პროფესიული კავშირების გაღრმავებას, სამეცნიერო ცოდნისა და გამოცდილების გაცვლას და ერთობლივი კვლევითი ინიციატივების განვითარებას. ეს თანამშრომლობა ქმნის საფუძველს „ერთიანი ჯანმრთელობის“ პრინციპების პრაქტიკაში დანერგვისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის, ვეტერინარიის, სურსათის უვნებლობისა და გარემოს დაცვის სფეროებში საერთო გამოწვევებზე კოორდინირებული რეაგირებისთვის.